Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Feliks Orlicki

Feliks Orlicki urodził się 19 listopada 1867r. w Kobylinie(powiat krotoszyński) w rodzinie Józefa(mistrza stolarskiego) i Teofili Łucji z domu Wicherkiewicz. Ze względu na niezamożność rodziny edukację zakończył na szkole powszechnej. Naukę kupiecką odbył w latach 1882-1886 u kupca Aleksandra Langera w Kobylinie. Do 1896r. przebywał w Miliczu, gdzie pracował u kupca Hermana Kleinera. W 1896r. przeprowadził się do Pyskowic. Był pierwszym w tym mieście kupcem narodowości polskiej.

orlicki2019dddaa

Mieszkając w Pyskowicach organizował spotkania patriotyczne, zaprenumerował dla mieszkańców kilkanaście egzemplarzy tygodnika "Praca". W pobliskich łabędach w 1900r. współtworzył Polski Związek Pszczelarzy na powiat gliwicki.

W 1904r. żeni się z Stefanią Maciejewską.

feliksorlickizrodzinaFeliks Orlicki z rodziną - stoi pierwszy od prawej

Trzy lata później - 1907r. - ze względu na szykany władz włądz utrudniające mu prowadzenie składu kolonialnego Orlicki przeprowadza się do Gliwic, gdzie zostaje powołany na stanowisko dyrektora Banku Ludowego w Gliwicach. 

bankorlickiawdefr
Budynek Banku Ludowego w Gliwicach

Mieszkanie Orlickiego było miejscem spotkań działaczy polskich z powiatu toszecko-gliwickiego. A sam Feliks Orlicki aktywnie działał w wielu organizacjach. Był członek, założycielem i prezesem Towarzystwa Oświaty "Gwiazda" i Towarzystwa Śpiewu "Harmonia". Członkiem Towarzystwa Młodzieży Kupieckiej i sekretariatu Towarzystwa Czytelni Ludowych na Górny Śląsk.

Po wybuchu I wojny światowej - uwiąziony zostaje na dwa tygodnie w twierdzy nyskiej. Marzył o włączeniu Gliwic do Śląska. Był prezesem Polskiego Komitetu Wyborczego na powiat gliwicki. W grudniu reprezentował powiat toszecko-gliwicki na Polskim Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu. Od grudnia 1918r. pełnił funkcję przewodniczącego Powiatowej Rady Ludowej w Gliwicach, jednym z jego zadań było zakładanie w okolicznych wsiach - Gminnych Rad Ludowych. W 1919r. był skarbnikiem Polskiego Komitetu Wyborczego Prowincjonalnego dla Śląska. Po raz kolejny zostaje więxiony - tym razem w arszcie domowym. W 1921r. pełnił funkcję polskiego komisarza plebiscytowego na Gliwice i powiat toszecko-gliwicki. 

Po III powstaniu znowu wrócił do pracy zawodowej w Banku Ludowym. Jednak po ogłoszeniu wyników podziału Górnego Śląska, w grudniu zrezygnował z pracy i przeprowadził się do Mikołowa, gdzie mieszkał bez żadnego zatrudnienia u byłego gliwickiego działacza polskiego Józefa Mandery.

Jest wielce prawdopodobne, że Feliks Orlicki uczestniczył w powitaniu żołnierzy polskich wkraczających do Lublińca - 26 czerwca 1922r. Wspomina o tym Stanisław Cenkier, także działacz plebiscytowy, uczestnik tego wydarzenia (myli jednak w swoich wspomnieniach funkcję Orlickiego, który burmistrzem Lublińca jeszcze nie był). 

W listopadzie 1922r. został powołany przez wojewodę śląskiego na funkcję komisarycznego burmistrza miasta Lublińca. 2 września 1926r. został wybrany przez Radę Miejską na burmistrza Lublińca na okres 12 lat. Wybór ten zatwierdził Wojewoda Śląski - 13 listopada 1926r.

orlickiszkolakuchniaotwarcie1927a
Otwarcie kuchni w Szkole Powszechnej w 1927r.
Feliks Orlicki stoi drugi od prawej

W tym czasie - Feliks Orlicki pełnił funkcję także prezesa Powiatowego Związku Powstańców Śląskich. Wspierał lublinieckich harcerzy i uczestniczył w uroczystościach przez nich organizowanych.

12zlot1928
Burmistrz Orlicki - pierwszy od lewej, podczas Zlotu Hufca w 1928r.

Za jego czasów nastąpił w Lublińcu rozwój budownictwa mieszkaniowego, utwierdzono betonem drogi, wybudowano: bursę gimnazjalną, budynek gimnazjum, rozpoczęto rozbudowę Szkoły Powszechnej. Przeniesiono magistrat do budynku dawnego Zollamtu. 1 lipca 1933r. zamieszkał w nim także burmistrz Orlicki.

Urzad Miejski 492725 Fotopolska Euaaa
Magistrat miasta Lublińca, od 1933r. mieszkał tu burmistrz Orliński

orlickiodczyt
Feliks Orlicki w czerwcu 1932r.
podczas 10 rocznicy wkroczenia 74pp do Lublińca

9 kwietnia 1934r. zrezygnował z funkcji burmistrza miasta ze względu na zły stan zdrowia i podeszły wiek.

orlickimianow2019rfra

W sierpniu 1934, po raz kolejny zmienił miejsce zamieszkania. Tym razem zawędrował do Tychów, gdzie zamieszkał u swojej córki Haliny Plewni. Tam współzałożył Towarzystwo Przyjaciół Młodzieży Powstańczej i został jego prezesem.

tychyorlicki2019eded
Feliks Orlicki wśród tyskich powstańców - 1936 r.
pierwszy z prawej siedzi Stefan Krzyżowski, brat Marii Krzyżowskiej

Już na początku września 1939r. - jako działacz okresu plebiscytowego i powstań śląskich został aresztowany przez Niemców i osadzony w więzieniu w Tychach, a następnie w obozie przejściowym w Nieborowicach. Ze względu zdrowotnych został zwolniony, po czym w październiku aresztowany ponownie i umieszczony w więzieniu sądowym w Mikołowie, gdzie przebywał do grudnia po czym został zwolniony. Po raz trzeci został aresztowany w maju 1940r. i wywieziony do Pszczyny, także i z tego więzienia został wkrótce zwolniony ze względu na stan zdrowia. Resztę wojny przeżył w areszcie domowym.

Za swoją postawę i działalność został odznaczony między innymi: Krzyżem na Ślaskiej Wstędze Waleczności i Zasługi, Gwiazdą Górnośląską, Krzyżem Niepodległości, Honorową Odznaką Plebiscytową, Orderu Polonia Restituta czy Krzyżem Kawaleryjskim OOP.

orlicki2019porteFeliks Orlicki

Feliks Orlicki zmarł 25 czerwca 1952r. i został pochowany na starym cmentarzu przy kościele pw. Marii Magdaleny w Tychach.

groborlicki2019tgtgtg

W Gliwicach uczczono pamięć Feliksa Orlickiego nadając jego imieniem jedną z głównych gliwickich ulic.

Opracowane na podstawie:
Encyklopedia Powstań Śląskich,
Bogdan Prejs - Dawno temu w Starych Tychach
Krotoszyn i okolice tom VIII, pod redakcją Józefa Zdunka, biogram Feliksa Orlickiego napisany przez Bogdana Orlickiego

Zdjęcia:
Archiwum Hufca Lubliniec
FotoPolska
Encyklopedia Powstań Śląskich,
Krotoszyn i okolice tom VIII, pod redakcją Józefa Zdunka,
“Puść mnie matko do powstania... Tychy i tyszanie w powstaniach śląskich”, wydanego przez Muzeum Miejskie w Tychach w 2011 roku.