Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Opiekunowie drużyn

Adam Jakubowski (1923-1925)

Adam Jakubowski urodził się w Krakowie - 25 listopada 1889r. W 1907r. ukończył Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Krakowie, zaś w 1914r. skończył studia i otrzymał dyplom lekarski - specjalizacja: chirurgia.

W latach 20-tych pełnił funkcję kierownika Szpitala Powiatowego i Zakładu Kalek w Lublińcu.

adamjakubowki202ac2
Szpital Powiatowy - Lecznica Braci Seltenów - lata 1910-1920

W 1923 zostaje mianowanym drużynowym (lub co bardziej prawdopodobne - opiekunem)  - I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki.

W latach 30-tych pracuje w Szpitalu Chirurgi Urazowej Spółki Brackiej w Piekarach (mieszka w tym czasie najpierw w Tarnowskich Górach, a następnie w Szarleju i Piekarach).

adamjakubowki202
Dr Adam Jakubowski wizytuje pacjentkę szpitala w Piekarach p. Marię Picz (1932r)

W październiku 1940r. przekracza granice w Rumunii.

adamjakubowki202ac2a

Służy, w stopniu kapitana - jako ordynator Oddziału Chirurgicznego w Szpitalu Wojennym nr 1 w Rehovot (Palestyna) oraz w 5 Polowym Szpitalu Ewakuacyjnym w Kampanii Włoskiej, uczestniczy, jako lekarz w bitwie pod Monte Casiino.

adamjakubowki202a5

Za swoją służbę  - otrzymuje Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino.

 adamjakubowki202a
Kapitan, dr. Adam Jakubowski (1945-1946)

Po powrocie do kraju od 1946r. do 1958r. pracuje jako ortopeda w szpitalu G.Narutowicza w Krakowie. Umiera w 11 stycznia 1962r. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Na podstawie:
FotoPolska
Urzędowy Spis Lekarzy i Aptek - 1926/1927
Wojskowe Biuro Historyczne - Detale kartoteki personalno-odznaczeniowej
Związki chirurgii polskiej i włoskiej od XVI do połowy XX wieku - Andrzej Komorowski, UJ, 2010r
Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego z 1924r. nr 3
Sprawozdanie Związku Gospodarczego Lekarzy Polaków Województwa Śląskiego za rok 1928, 30,33, 34
Kalendarz Oficerów Rezerwy Rzeczpospolitej Polskiej, Rocznik drugi 1928r.

Zdjęcia
FotoPolska
NAC

Alfred Jesionowski (1925-1932)

Alfred Jesionowski urodził się 27 stycznia 1902 roku w Mogilnie w Poznańskiem w rodzinie Wojciecha i Marii z domu Mensch. W 1920r. ukończył ukończył Gimnazjum Jana Kasprowicza w Inowrocławiu.

gimnazjuminowroclaw202a
Gimnazjum w Inowrocławiu, w którym uczył się Alfred Jesionowski
Zdjęcie z roku 1908

Studiował romanistykę i germanistykę na Uniwersytecie Poznańskim(studia ukończył w 1928 i 1929r), należał do Akademickiego Towarzystwa „Surma”, która to była organizacją ideowo-wychowawczą dbającą o rozwój intelektualny, duchowy, fizyczny i towarzyski swoich członków. Szczególnym rodzajem działalności Surmy było kultywowanie wielkopolskich tradycji śpiewaczych.

Po zakończeniu studiów, od 1925r pracował w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Adama Mickiewicza (w 1925r. Wyższa Szkoła Miasta Lublińca).

jesionowskislub202
Ślubowanie nauczyciela w 1926r. w Lublińcu,
które składał Alfred Jesionowski

Uczył tam języka niemieckiego i francuskiego.

areckigimnazjum2019rfrftr
Alfred Jesionowski - siedzi czwarty od lewej,
wśród pierwszych maturzystów wraz z gronem profesorskim,
sala gimnastyczna, 1930 rok

jesionowskigimn1931asa2
Wycieczka na Babią Górę - schronisko w Markowych Szczawinach,
Alfred Jesionowski, siedzi trzeci od lewej, czerwiec 1929r.

Był także opiekunem I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki działającej przy szkole.

12zdjecia1rft
I Męska Drużyna Harcerska im. Tadeusza Kościuszki
szósty od lewej stoi - Alfred Jesionowski

W roku 1932 - pełnił funkcję kierownika Pierwszej Śląskiej Bursy Gimnazjalnej im. ks. Konstantego Damrota w Lublińcu.

jesionowskigimn1931as
Bursa gimnazjalna - Lubliniec 1931 lub 1932r

W 1931r. został wiceprezesem Polskiego Koła Neofililogów na Śląsku. W tym czasie pełnił także funkcję prezesa, a następnie wiceprezesa zarządu powiatowego Związku Obrony Kresów Zachodnich w Lublińcu.

jesionowskigimn1931
Alfred Jesionowski wśród uczniów Gimnazjum w Lublińcu
Lubliniec - marzec 1931r.

W roku 1932r Alfred Jesionowski został przeniesiony do Państwowego Gimnazjum w Mikołowie. Tam w grudniu 1932r. został mu przyznany tytuł - profesora (taki tytuł otrzymywał nauczyciel, który ukończył studia i był nauczycielem stałym przez 3 lata).

mikolowszkola2020wededBudynek Państwowego Gimnazjum w Mikołowie

W 1933r. po raz kolejny zmienił miejsce pracy, tym razem przeniósł się do Państwowego Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie i zamieszkał w budynku przy ulicy Sienkiewicza nr 6. Nie zapomniał o harcerzach - udzielał się w Kole Przyjaciół Harcerstwa, działającym przy szkole.

bxchr202133
Budynek Gimnazjum w Pszczynie, w którym uczył Alfred Jesionowski

W latach 1934-1939 współpracował wraz z grupą nauczycieli szkół średnich z Instytutem Śląskim. Ostatni rok przed wybuchem wojny pracował w Państwowym Gimnazjum w Mysłowicach.

Alfred Jesionowski był: publicystą, krytykiem literackim, tłumaczem literatury francuskiej, czy popularnym prelegentem. 

alfredjesionowski1
Jego pasję pedagogiczną stanowiła glottodydaktyka (nauka zajmująca się badaniem procesu nauczania i uczenia się języków obcych), interesował się zwłaszcza rolą korespondencji międzynarodowej rówieśników jako narzędzia nauki języków. 

jesionowskirekopis20202s
Rękopis pracy Jesionowskiego
"Metoda audytywna w naszej praktyce szkolnej"

Przedmiot jego dociekań stanowiły także relacje polsko-niemieckie, których owocem stały się takie prace, jak "Problem polski na Śląsku w świetle nowszej beletrystyki niemieckiej" (Katowice 1938) lub "Motywy polskie we współczesnej beletrystyce niemieckiej" („Komunikaty Instytutu Śląskiego”, Katowice 1936r.).

alfredjesionowski11934a

Współpracował z wieloma czasopismami śląskimi, wielkopolskimi, a nawet warszawskimi. Publikował między innymi w: "Zaraniu Śląskim", "Powstańcu", "Polsce Zachodniej", czy w "Tygodniku Ilustrowanym".  Były to zarówno artykuły krytycznoliterackie, recenzje, czy felietony. Jego aktywność oraz zaangażowanie zyskały mu miano „Małego Instytutu Śląskiego”. Jeden ze swoich felietonów "W stolicy Śląska Białego" wydrukowany w 1935r. w Kurierze Poznańskim - zadedykował Lublińcowi.

Kliknij by przejść do artykułu

Alfred Jesionowski - prowadził ożywioną korespondencję z pisarzami, poetami i krytykami literackimi, wśród których byli: Maria Dąbrowska, Jan Wiktor, Emil Szramek, Arek Bożek, Emil Zegadłowicz, Stanisław Helsztyński czy Gustaw Morcinek - z którym łączyła go przyjaźń.

Bibliografia publikacji Jesionowskiego obejmuje około 500 pozycji. W 1939 roku krytyk został odznaczony Srebrnym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury. Jak podaje Śląski Słownik Biograficzny - Alfred Jesionowski "(...) jako najczęściej drukowany poza Śląskiem krytyk regionalny przyczynił się znacznie do spopularyzowania literatury śląskiej".

gimnazjuminowroclaw202aa

Głos profesora często można było usłyszeć na falach radiowych Polskiego Radia Katowice, gdzie prowadził stałe pogadanki literackie.

alfredjesionowski11934

Na początku września 1939 r., tuż po wybuchu II wojny światowej, wraz z wycofującymi się żołnierzami i ludnością cywilną opuścił Mysłowice, by dotrzeć do Krakowa, gdzie zamieszkał przy ul. Zamkowej 13 na Dębnikach. Przeżycia, które towarzyszyły mu podczas tej wędrówki, opisał w niedokończonej powieści. Do dnia dzisiejszego zachowało się jej pierwsze 70 stron, które aktualnie - znajduje się w Bibliotece Śląskiej w Katowicach.

jesionowskirekopis20202s3
Ostatnia strona maszynopisu niedokończonej powieści Alfreda Jesionowskiego
oraz plan całej książki

Mieszkając w Krakowie utrzymywał się ze sprzedaży swego księgozbioru, dawał korepetycje z niemieckiego i współpracował ze śląskimi nauczycielami. Był zatrudniony także jako tłumacz w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Czytał oraz recenzował książki i pisma wysyłane z delegatury na Śląsk, odbywał konferencje i zwoływał odprawy z gronem współpracowników, ze służbą kurierską, organizował przerzuty książek na Górny Śląsk.

jesionowskialfred2020
Alfred Jesionowski

Był zaangażowanym żołnierzem podziemia. Pod pseudonimem „Szymon” (kryptonim "310") służył w Śląskim Biurze Szkolnym Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji i Propagandy Delegatury Rządu (był referentem terenowym). Między innymi, ze względu na doskonałą znajomość niemieckiego, działał w tzw. akcji N, polegającej na przygotowywaniu antyhitlerowskich materiałów propagandowych, przeznaczonych dla Niemców i mających sprawiać wrażenie, że pochodzą z niemieckiego ruchu oporu. Był także szefem propagandy. Na skutek niewyjaśnionej „wsypy” w oświęcimskiej komórce podziemia, z którą utrzymywał kontakty, wraz z sekretarką Danutą Gruszkowską ("Barbara) oraz łącznikiem Adamem Niezabitowskim ("Hanyś") został aresztowany 1 marca 1944 roku. Z więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie przewieziono go do Katowic, skąd po uciążliwym śledztwie został skierowany do Breslau-Fünfteichen (Miłoszyce), filii obozu Gross-Rosen (Rogoźnica). Jesionowski zginął prawdopodobnie w styczniu 1945 roku podczas ewakuacji obozu (znanej jako „marsz śmierci”).

wymarsz d
Obraz Józefa Łapińskiego - ukazujący pieszą ewakuację więźniów
obozu koncentracyjnego
Gross-Rosen w styczniu 1945r

Na podstawie:
"O Alfredzie Jesionowskim" - Olga Płaszczewska dr hab.
http://www.dws-xip.pl
Barbara Pytlos - Książka naiwna”..., czyli o warsztacie pracy Alfreda Jesionowskiego
Internetowy Polski Słownik Biograficzny
Polska Zachodnia - 1931r. nr 304
Katolik Polski, 1931, R. 7, nr 249
Szkolnictwo w województwie śląskiem - Józef Prażmowski, 1936r
"Lata krecie i orłowe" - Zbigniew Bednorz
"Taki to mroczny czas...." - Krystyna Heska-Kwaśniewicz
Inteligencja Polska w powiecie pszczyńskim w latach 1922-1939, Halina Nocoń, Pszczyna 2005r

Zdjęcie:
FotoPolska
Archiwum ZHP Lubliniec
Muzeum Internetowe ZS nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu
http://de.gross-rosen.eu
Archiwum Państwowe w Katowicach
Archiwum rodzinne Jesionowskich

Kasper Dubiel (1932-1935)

Kasper Dubiel urodził się 1 stycznia 1902r. w województwie podkarpackim. W 1921r. ukończył Państwowe Gimnazjum im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle egzaminem maturalnym.

 jaskogimnazjum2020
Budynek Gimnazjum w Jaśle, które ukończył w 1921r. Kasper Dubiel

Następnie studiował w Krakowie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i jednocześnie uczył się w Studium Pedagogicznym Uniwersytetu. Po zakończeniu studiów pracował w Prywatnym Gimnazjum w Nowej Wsi, a w 1932r. został nauczycielem w Państwowym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Lubllińcu.

 gronopedagoczne1932we
Kasper Dubiel  - siedzi drugi od lewej, wśród grona pedagicznego
Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Lublińcu (rok 1933-1934)

W Lublińcu Kasper Dubiel - uczył języka polskiego.

dubiel1938rlubliniec

Od 1932r. do 1935r. opiekował się I Męska Drużyną Harcerską im. Tadeusza Kościuszki, działającą przy Gimnazjum.

gimnazjum1938rte
Budynek Państwowego Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Lublińcu - rok 1938

W czasie wojny Kasper Dubiel prowadził tajne nauczanie. Uczył także języka polskiego i polskiej korespondencji w Publicznej Szkole w Działoszycach. Na początku 1945r. prof. Dubiel - powrócił do Lublińca i wraz z prof. Adamem Tyranem  - rozpoczął przygotowania uczniów do matury. Jednak w maju 1945r. został na własne życzenie przeniesiony do Państwowego Gimnazjum i Liceum Męskiego w Mysłowicach.

dubielkasper2020a
Kasper Dubiel - dyrektor Państwowego Gimnazjum i Liceum Koedukacyjnego
w Mysłowicach

Dwa lata później, gdy z połączenia dwóch szkół - powstało Państwowe Gimnazjum i Liceum Koedukacyjne im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach sprawował w nim od 1947 do 1950r. funkcję dyrektora.

kaspemyslowice20292dsd
Budynek Państwowego Gimnazjum i Liceum Koedukacyjnego
im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach, gdzie Kasper Dubiel był dyrektorem

Kasper Dubiel zmarł 13 stycznia 1977 i został pochowany na cmentarzu w Mysłowicach.

Na podstawie:
Sprawozdanie Dyrekcyi Gimnazyum w Jaśle za rok szkolny 1918/19
Lubliniecki Pamiętnik Pedagogiczny nr 1 pod red. Ludwika Markowiaka, Lubliniec 1994r
Lubliniecki Pamiętnik Pedagogiczny nr 3, Lubliniec 2003
Kronika I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach

Zdjęcia:
https://www.1lojaslo.pl/
http://kosciuszko.pl/
Muzeum Internetowe ZS nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu
NAC
FotoPolska
Kronika I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach

Stanisław Stanisz (1935-1939)

Stanisław Stanisz(Stanik) urodził się 13 stycznia 1909r w Tąpkowicach (obecnie powiat tarnogórski). Od 1927r do 1932r. pracował w Szkole Powszechnej w Radzionkowie. Następnie był słuchaczem Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w Warszawie, który przygotowywał nauczycieli do nauki przedmiotu "roboty ręczne".

siedzibappir2018rfa
Siedziba PIRR-u w budynku przy ul. Grórczewskiej 8 w Warszawie,

We wrześniu 1934r. rozpoczął prace w Szkole Powszechnej w Lublińcu, gdzie prowadził klasę VIc, oraz w lublinieckim Gimnazjum Państwowym im. Adama Mickiewicza w wymiarze kilku godzin. W marcu 1937r. został przeniesiony do Gimnazjum na pełny etat - gdzie prowadził zajęcia techniczne i modelarskie, natomiast w Szkole Powszechnej nadal uczył rysunków z gemoterią.

 staniszstanik2018tyg
Stanisław Stanisz wśród kadry Szkoły Powszechnej w Lublińcu w 1936r.
stoi w rzędzie trzecim, trzeci od lewej (nr 9)

Od początku swojego pobytu w Lublińcu - aktywnie włączył się w pracę harcerską. W 1935r. został opiekunem I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki, która działała na terenie Gimnazjum. Funkcję tą pełnił do 1939r. Wraz z harcerzami z tej drużyny latem 1935r. wyjechał na Jubileuszowy Zlot Harcerstwa w Spale.

 spala19352
Jubileuszowy Zlot Harcerstwa w Spale w 1935r.
stoją od lewej: Stanisław Stanisz, Alojzy Kapłonek, Gerard Słota, Alojzy Gajek, Józef Bryś

W 1935r. kiedy powstał Krąg Starszoharcerski, wstąpił do niego i został wybrany z/cą kierownika Kręgu (funkcję kierownika sprawował początkowo druh Ludwik Klama - założyciel Kręgu).

 12krag2spotkanie2016
Krąg Starszoharcerski przy Komendzie Hufca ZHP Lubliniec
druh Stanisz stoi w drugim rzędzie, drugi od lewej strony

W 1939r. pełnił funkcję Komendanta Hufca ZHP Lubliniec.

W czasie wojny pracował jako nauczyciel i stolarz w Zakładzie Głuchoniemych we Lwowie. Po zakończeniu wojny przez pięć lat pracował w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Chorzowie. Równocześnie studiował w Krakowie na Uniwersytecie Jagielońskim pedagogikę i psychologię.

 glusilwow2018tyhg
Zakład dla głuchoniemych we Lwowie w 1931r.

Na początku lat 50-tych przeprowadził się do Wrocławia, gdzie uczył w Państwowym Liceum Pedagogiczne i w Zakładzie dla Dzieci Głuchych. W 1951r. został kierownikiem w Zasadniczej Szkole Zawodowo Głuchych we Wrocławiu. W zakładzie tym pracował do 1958r.

 zakladgluchychwroclaw2018ed
Wrocławski Zakład dla Głuchoniemych

Następnie przeszedł na emeryturę, przeprowadził się do Tarnowskich Gór i tam też zmarł 9 lipca 1996r. Został pochowany na cmentarzu w Tarnowskich Górach.

Opracowane na podstawie:
Archiwum Hufca Lubliniec
Kronika Szkoły Powszechnej w Lublińcu
Kronika Zakładu dla Dzieci Głuchych we Wrocławiu

Zdjęcia:
Archiwum Hufca Lubliniec
Kronika Szkoły Powszechnej w Lublińcu
Kronika Zakładu dla Dzieci Głuchych we Wrocławiu
Zbiory NAC