Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Pamiątkowa lipa

W połowie kwietnia 1923r. starosta lubliniecki pan Kazimierz Niegolewski zaproponował, by pierwsze obchody Uchwalenia Konstytucji 3 Maja, po objęciu przez niego urzędu, odbyły się odpowiednio godnie. Tak też się stało.

3 maja 1923r. o godzinie 9.00 na dziedzińcu Szkoły Powszechnej zebrali się uczniowie, mieszkańcy Lublińca oraz członkowie towarzystw działających na terenie miasta. Następnie pan Jakub Bazarnik - kierownik szkoły powszechnej wygłosił okoliczną mowę, po której nastąpiły śpiewy i deklamacje uczniów.

3maja1928swietolipa
Zdjęcie z uroczystości 3 Maja przy pamiątkowej lipie z 1928r.

Kolejnym punktem obchodów było zasadzenie przed szkołą pamiątkowej lipy drobnolistnej. Nim to jednak nastąpiło pani Krywieńczykowa – ówczesna nauczycielka szkoły przeczytała specjalnie sporzadzony na tę okazję protokół, który następnie podpisali: powiatowy inspektor szkolny - pan Konrad Świerczek, kierownik szkoły - pan Jakub Bazarnik, grono pedagogiczne szkoły, reprezentanci towarzystw i obywatele Lublińca. Podpisany protokół zamknięto w specjalnej urnie i włożono do wykopanego w ziemi dołu, w którym następnie zasadzono drzewko. Zachował się odpis protokołu:

"Działo się 3 maja 1923r. na dziedzińcu szkoły powszechnej w Lublińcu, w dniu pierwszego obchodu rocznicy Konstytucji 3 Maja na wolnym Górnym Śląsku.

  List do przyszłych pokoleń

"... Polsko
Kto Ciebie chciał, ten wierzył,
Ten bowiem tylko lud upada w cienie,
Który sam sobie nie dochował wiary,
Temu kto stracił sztandaru widzenie,
na nic sztandary!
Mocnym i wiernym duchom ja przywodzę
w wolności drodze"

(Maria Konopnicka)

Dziś obchodzimy po raz pierwszy święto narodowe tu na wolnym Górnym Śląsku. Ten dzień jest dla nas hymnem życia i radości. Sięgając w przeszłość, oddajemy cześć i podziękowanie przodkom naszym, szukamy spójni duchowej. Naród polski był przywalony głazem przemocy, jadowity rak zwątpienia toczył i toczy jego moc duchową. Aby w dniu tej rocznicy w najsmutniejsze dusze wpadł złoty promień nadziei.

Konstytucja - uchwalona w dniu 3 Maja 1971 - była dowodem, że Polska żyć chce i będzie, że ma prawo do bytu i istnieć musi. Jesteśmy dziś świadkami zmartwychwstałej Polski. W poczuciu tej historycznej prawdy zebraliśmy się przed szkołą powszechną, my dzieci polskie w liczbie 800, grono nauczycielskie tej szkoły, rodzice i obywatelstwo, reprezentanci urzędów polskich, świeckich i duchownych w Lublińcu, aby zapoczątkować obchód dnia dzisiejszego i stwierdzić, że jesteśmy znowu gospodarzami tej polskiej ziemi, aby wyrazić cześć, tym którzy Polskę w męce niewoli przechowali w sercu i czynie ofiarnym, tym co ją jako sztandar wznieśli w świtaniu wolności, tym co za wskrzeszenie jej padli. Na pamiątkę tego dnia sadzimy dziś tu przed szkołą lipę pamiątkową i składamy na grobach powstańców wieniec/od dzieci szkolnych i grona nauczycielskiego/."

lipapamiatkowaw1936r
Pamiątkowa lipa przed budynkiem szkolnym w 1936r

Na tym zakończyły się uroczystości przed szkołą. Wszyscy zgromadzeni przemaszerowali pod "Strzelnicę", gdzie odbyła się msza polowa.

Lublinitz Schuetzenhaus 01
Budynek Strzelnicy rok 1917

Stamtąd pochód przeszedł na rynek, gdzie swoje przemówienie wygłosił burmistrz pan Feliks Orlicki. Na cmentarzu wojskowym oddano hołd żołnierzom i powstańcom, a słowo do zebranych wygłosił pan Kazimierz Niegolewski. Odśpiewano także "Rotę".

Dalsze uroczystości odbywały się w Parku Grunwaldzkim, gdzie koncert dla zgromadzonej publiczności zagrała orkiestra wojskowa. Zaś o godzinie 20.30 w "Strzelnicy" odbył się odczyt pana Konrada Markitona - kierownika lublinieckiego Progimnazjum oraz wieczornica.

siwtoszkoly1234aa
Kierownik Jakub Bazarnik i grupa dziewcząt przy pamiątkowej lipie
podczas Dnia Szkoły Polskiej w 1925r

Na uroczystościach nie mogło zabraknąć lublinieckich harcerzy, którzy od września 1922r. działali w I Męskiej Drużynie Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki. Honorową wartę przy zasadzonym drzewku trzymał między innymi Konrad Mańka.

lipapamiatkowa2017rftgy
Konrad Mańka - po prawej stronie
trzyma wartę honorową przy pamiątkowej lipie

Każdego roku, aż do wybuchu II wojny światowej - dziatwa szkolna wraz z nauczycielami świętowała obchody Uchwalenia Konstytucji 3 Maja - właśnie na podwórzu przed szkołą, a rokrocznie wartę honorową przed lipą - zaciągali lublinieccy harcerze.

lipa2019rt25
Dzień Szkoły Polskiej  - przed pamiątkową lipą w 1925r
wartę honorową przy drzewku pełnią
po lewej stronie - druh Mędlewski, po prawej druh Gajek

Pod pamiątkową lipą - wiele pokoleń harcerskich - składało przyrzeczenie harcerskie, odbywały się zbiórki czy zloty.

drzewoprzyerzenie2019
Przyrzeczenie harcerskie - pod pamiątkową lipą
okres przedwojenny

Pamiątkowa lipa nadal stoi przed budynkiem szkoły - dzisiaj już zamkniętym i opuszczonym. W 1993r. została uznana zabytkiem przyrody. Aktualnie jej obwód wynosi  - 325 cm. Mam nadzieję, że mieszkańcy naszego miasta - pamiętają z jakiego powodu została zasadzona i o czym ma przypominać...

lipaokrespowojenne2019
Pamiątkowa lipa przed szkołą  - czasy powojenne

lipaszkola2019ede
Pamiątkowa lipa -rok 2017

W 1923r. z inicjatywy kierownika szkoły powszechnej w Lubecku pana Walczaka na tzw. rynku w Lubecku także zasadzono pamiątkową lipę. Jednak drzewko nie miało tyle szczęścia co te w Lublińcu. Nieznani sprawdzy wyrywali i niszczyli je trzykrotnie - jak donosiła Gazeta Polska Zachodnia z 1936r. W tymże roku postanowiono posadzić ją po raz czwarty. Nieznalazłem informacji czy lipa się zachowała...

Na podstawie:
Kronika szkoły powszechnej w Lublińcu
Archiwum Hufca ZHP Lubliniec
Gazeta Polska Zachodnia nr 120 z 1936r.

Zdjęcia:
Kronika szkoły powszechnej w Lublińcu
Archiwum Hufca ZHP Lubliniec