Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Piłsudski w Lublińcu

Latem 1922r. Marszałek Józef Piłsudski wyruszył na Górny Śląsk - była to jego jedyna oficjalna wizyta na tym terenie. Marszałek wyjechał z Warszawy na Śląsk 25 sierpnia po południu specjalnym pociągiem z salonką i w niej spędził pierwszą noc. 26 sierpnia 1922r. o godzinie 10.00 był na stacji Herby, gdzie czekał na niego pierwszy wojewoda śląski Józef Rymer. Razem pojechali tym pociągiem do Lublińca. Tam u zbiegu ulic: Paderewskiego (dzisiejsza Oświęcimska) i Paderewskiego odbyło się pierwsze oficjalne powitanie gościa przez władze cywilne i wojskowe wraz z kompanią honorową. Marszałkowi towarzyszył generał Szeptycki. Następnie wszyscy udali się na Polową Mszę Świętą, która odbyła się polu Szpitala Psychiatrycznego u zbiegu obecnych ulic Lisowickiej i M.C.Skłodowskiej.

piłsudski2019lubliniec2
piłsudski2019lubliniec
Po mszy polowej Józef Piłsudski odznaczył krzyżem Virtuti Militari powstańców śląskich wśród których znaleźli się między innymi: Alfons Zgrzebniok, dowódca II Powstania Śląskiego; Jan Ludyga-Laskowski, zastępca Wojciecha Korfantego w III Powstaniu Śląskim oraz Paweł Golaś(według innych źródeł Golaś otrzymał order w Katowicach - 27 sierpnia 1922), przywódca tego powstania w powiecie lublinieckim. Natomiast Krzyżem Walecznych - generał Szeptycki odznaczył około pięćdziesięciu powstańców z powiatów lublinieckiego, oleskiego i tarnogórskiego.

nagrodzenivirtuti2019dAlfons Zgrzebniok, Janusz Zejer, Franciszek Zając
Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Tarnowskich Gór,
udekorowani przez Marszałka Piłsudskiego w Lublińcu

Następnie odbyła się defilada wojskowa, która wiodła przez ówczesną ulicę Zamkową, dziś noszącą nazwę Józefa Piłsudskiego. Po defiladzie Marszałka podjęto obiadem w starostwie lublinieckim, po czym około godziny 17.00 pojechał on przez Tarnowskie Góry do Strzybnicy, zwiedzić hutę srebra.

pilsudskijacyna2019
Józef Piłsudski przed Starostwem w Lublińcu
wraz z nim w wozie siedzi gen. Jacyna (adiutant Marszałka) -1922r.

Na krótko wstąpił do klasztoru maryjnego w Piekarach Śląskich i o godzinie 20.00 ruszył w drogę powrotną do Lublińca, do swojej salonki, którą odjechał do Katowic, gdzie dnia następnego udekorował Krzyżami Virtuti Militari -  kadrę dowódczą powstań śląskich, oraz ludzi zasłużonych w kampanii plebiscytowej.

katowicemarszalek13
katowicemarszalek1
katowicemarszalek12Uroczystości z udziałem Marszałka Józefa Piłsudskiego
w Katowicach - 27 sierpnia 1922

Dla upamiętnienia pobytu Marszałka Piłsudskiego w Lublińcu, ówczesny Prezes Powiatowego Zarządu Związku Powstańców Śląskich Paweł Golaś, wystąpił z inicjatywą postawienia w Lublińcu pomnika ku czci Marszałka w miejscu powitania w 1922r.. Inicjatywę wsparły między innymi: Związek Powstańców Śląskich, Fabryka "Natronag" w Kaletach w osobie pana Jana Rzymełki (dyrektora zakładu), Przędzalnia w Lublińcu, czy Wydział Powiatowego Zakładu Komunalnego w Lublińcu. Po zgromadzeniu potrzebnych środków, pomnik postawiono w 1938r. Pomnik wykonał Antoni Cepok z Chorzowa.

sygnaturacepok
Sygnatura mistrza Antona Cepoka

Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się 27 listopada 1938r. połączono ją z aktem poświęcenia sztandaru powstańczego, ufundowanego przez prezesa powiatowego Związku Powstańców Śląskich. Uroczystości trwały dwa dni. Miasto tonęło w powodzi flag o barwach państwowych. Na rynku koncertowała orkiestra wojskowa. Odbyło się uroczyste nabożeństwo z udziałem przedstawicieli władz. Przed ołtarzem ustawiła się kompania honorowa wojska i miejscowe organizacje ze sztandarami. Mszę św. polową odprawił ks. dziekan Józef Dwucet, kazanie wygłosił k.s. Jan Szymała. Podczas mszy św. śpiewały połączone miejscowe chóry. Odsłonięcia pomnika w imieniu wojewody śląskiego dokonał w zastępstwie wojewody Grażyńskiego przy dźwiękach hymnu narodowego naczelnik dr Zygmunt Robel, wygłaszając przy tym okolicznościowe przemówienie.

pomnik2019rfrpowstanmarsza
Pomnik poświęcony Marszałkowi Piłsudskiemu w Lublińcu - 1938r.

Następnie odbyła się defilada, w której wzięli udział w wielkiej liczbie powstańcy. Polki, organizacje młodzieżowe, młodzież szkolna, oddziały powstańcze oraz niemal wszystkie miejscowe organizacje półwojskowe i cywilne. W czasie przyjęcia dla przedstawicieli władz i zaproszonych gości udekorowano 13 powstańców Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności oraz jednego „Gwiazdą Śląską". Wieczorem przed iluminowanym pomnikiem kon­certowały orkiestry wojskowe.

W czasie II wojny światowej pomnik został zburzony przez władze okupacyjne, żelbetonowe płyty zostały użyte przy remoncie mostu na Zagłówku. 11 Listopada 1999 roku - Władze Miasta i Powiatu przywróciły pamięć Marszałka Józefa Piłsudskiego mieszkańcom Ziemi Lublinieckiej, umieszczając na budynku Starostwa Powiatowego tablicę pamiątkową jego pobytu w Lublińcu.

sygnaturacepok2
Tablica pamiątkowa na budynku Starostwa w Lublińcu

W ramach obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości, 16 września 2018r. ulicami miasta przemaszerowało wojsko polskie z Józefem Piłsudskim na czele. W marszu uczestniczyli żołnierze Ochotniczego Szwadronu Kawalerii Ziemi Opolskiej, którym towarzyszyli muzycy Miejskiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej w Lublińcu oraz reprezentanci lublinieckich szkół i harcerzy.

piłsudskilubliniec2019q23
piłsudskilubliniec2019q2

W styczniu 1945r. w miejscu zniszczonego pomnika, pochowano we wspólnej mogile 30 żołnierzy ZSRR, którzy zginęli podczas "wyzwalania" przez Armię Czerwoną - powiatu lublinieckigo. 16 listopada 1945r. odbyło się poświęcenie pomnika, który postawiono w miejscu mogiły. Pomnik - wykonany był z betonu w kształcie stożka - z napisem w języku polskim i rosyjskim: "Wieczna Chwała Bohaterom Poległym w Walkach z Hitleryzmem". Kilka lat później zwłoki żołnierzy zostały ekshumowane. Zaś sam pomnik, najprawdopodobniej został rozebrany tuż przed budową gmachu komitetu partii w 1971r.

Za to 11 stycznia 1972r. postawiono nowy pomnik ku czci poległych "Za naszą i waszą wolność", pomiędzy budynkiem Urzędu Miasta, a urzędem Rejonowym (dzisiaj Starostwem). Pomnik ten został rozebrany w kwietniu 1991r. Pozostał po nim murowany skwerek, który w 1996r. obłożono drewnianymi półokręglakami.

Na podstawie:
Wiarus 1939r.
Ziemia Lubliniecka nr 2/2012r
Ziemia Lubliniecka nr 2/2015r
Dziennik Zachodni - Piłsudski na Ślasku - Teresa Semik
Naród i Wojsko - nr 50 - 1938r.
Gazeta Robotnicza 1922, R. 27, nr 195
Gazeta Robotnicza 1922, R. 27, nr 193
Spacerem przez Lubliniec - Jan Fikus
Archiwum Państwowe w Katowicach

Zdjęcia:
Ziemia Lubliniecka nr 2/2012r
Księga Pamiątkowa Powstań i Plebiscytu na Śląsku 1919-1934
Do Ciebie Polsko Wracamy - Biblioteka Śląska
Fotopolska.eu
Dziennik Zachodni