Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Historia Hufca Lubliniec

Stanisław Wojciechowski

Urodził się 25 kwietnia 1909 r. w Śmiglu (okolice Leszna) jego ojciec, Alojzy Wojciechowski (1864-1935) był organistą w miejscowym kościele,  a także współzałożycielem i dyrygentem Towarzystwa Śpiewaków Polskich „Harmonia” w Śmiglu. Stanisław Wojciechowski  ukończył Wyższą Szkołę dla Chłopców i Dziewcząt w Śmiglu, przekształconą później w Szkołę Wydziałową, gdzie rozpoczął swoją przygodę w harcerstwem.

12woj3
Drużyny Harcerskie ze Śmigla (rok 1928)

Naukę kontynuował w Państwowym Męskim Seminarium Nauczycielskim w Lesznie, gdzie wstąpił do działającej przy nim II Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Juliusza Słowackiego. W 1927 r. został jej drużynowym.

lesznoszkola2016rf
Królewskie Ewangelickie Seminarium dla Nauczycieli w Lesznie z ok 1910r.
Po odzyskaniu niepodległości Państwowe Seminarium Nauczycielskie  Męskie
(ze szkołą ćwiczeń),
obecnie I Liceum Ogólnokształcące.

Aktywnie udzielał się też w innych organizacjach. Gdy w seminarium utworzono koło Ligi Obrony Powietrznej Polski (listopad 1927), wszedł w skład jej zarządu i piastował funkcję sekretarza.

lesznoszkola2016rf2
Nauczyciele i absolwenci Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Lesznie
Najprawdopodobniej - 7 od lewej, w górnym rzędzie Stanisław Wojciechowski

Po ukończeniu seminarium w 1928 r.  wyjechał do Lublińca, gdzie od października pracował w Szkole Powszechnej jako nauczyciel.

12wojciechowskiwszkole20167rStanisław Wojciechowski (w środku),
wśród uczniów Szkoły Powszechnej w Lublińcu (1929r)

W latach 1930-1931 odbywał obowiązkową służbę wojskową w Tarnowskich Górach w 11 Pułku Piechoty.

12wojsko1
Stanisław Wojciechowski, w mundurze wojskowym, 
w czasie odbywania obowiązkowej służby wojskowej

Od razu po przybyciu do Lublińca włączył się w pracę harcerską na terenie Hufca Lubliniec. W 1930 r. prowadził III MDH im. Orląt Lwowskich w Lublińcu. Działał aktywnie w Kręgu Starszoharcerskim, który współprowadził wraz z ówczesnym komendantem Hufca, druhem Ludwikiem Klamą.

12krag2spotkanie2016

Stanisław Wojciechowski wśród członków Kręgu Starszoharcerskiego
(stoi w pierwszym rzędzie, 8 od prawej)

Druh Stanisław Wojciechowski na początku lat 30. wraz ze Stanisławem Gawronem i Janem Drozdowskim opiekował się lublinieckimi zuchami.

12zuchywoj2016
Druh Wojciechowski wśród zuchów,
na schodach nowo wybudowanej Szkoły Podstawowej nr 1 w Lublińcu

W 1932 r. otrzymał stopień podharcmistrza. Gdy w czerwcu 1933 r. Koło Przyjaciół Harcerstwa ufundowało Hufcowi Lubliniec sztandar, Stanisław Wojciechowski wraz druhami: Alojzym Gajkiem i Stanisławem Gawronem weszli w skład pocztu, który odebrał sztandar z rąk Józefa Bielca, przedstawiciela Chorągwi Śląskiej.

wojsztandar
Druh Stanisław Wojciechowski w poczcie sztandarowym

W tym samy roku uczestniczył z ramienia Hufca Lubliniec wraz z Ludwikiem Klamą, Henrykiem Gaczkiem, Władysławem Wędrychowiczem i Emilem Myszorem w IV Jamboree Skautowym w Gödöllő na Węgrzech.

12wegry17
Wycieczka do Budapesztu, druh Wojciechowski stoi pośrodku

(obok niego po lewej druh Henryk Gaczek, po prawej druh Emil Myszor)

Rok później zorganizował w Gdyni obóz harcerski Hufca, który odbył się w terminie, gdy miasto obchodziło "Święto Morza".

12morze2015rf
Druh Stanisław Wojciechowski na wycieczce w Gdyni (1934) wśród harcerzy
(stoi 6 od lewej)

Latem 1935r. (27.06-10.07) na zaproszenie Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wszedł w skład kadry obozu w Siołkowicach  (powiat opolski), gdzie pełnił funkcję instruktora do spraw techniczno-harcerskich.

12niemiec2019wojcie
Druh Wojciechowski - stoi trzeci od prawej
z kadrą obozu w Siołkowicach 1935r.

W 1936 r. druh Wojciechowski rozpoczął pracę w nowo powstałym Śląskim Zakładzie dla Głuchoniemych w Lublińcu na stanowisku nauczyciela.

szklagluichyc20
Wychowankowie Śląskiego Zakładu dla Głuchoniemych w Lublińcu

w okresie przedwojennym

Poza tym pracował także w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej w Lublińcu. W 1935 r. wziął udział wraz z harcerzami Hufca Lubliniec w Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa Polskiego w Spale. W tym też roku został wybrany na Komendanta Hufca Lubliniec, którą to funkcję sprawował do 1936 roku.

wojsztandar2
Druh Wojciechowski  wśród instruktorów Hufca Lubliniec
(siedzi, drugi od prawej)

W 1936 r. został wybrany do Chorągwianego "Kręgu Rady", złożonego z instruktorów zuchowych Chorągwi Śląskiej.

Nadal rozwijał się zawodowo. W latach 1936-37 odbywał roczny kurs w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej w Warszawie pod okiem samej Marii Grzegorzewskiej. Podejmował także starania o zwiększenie liczby drużyn działających w lublinieckim Hufcu. Dzięki jego zaangażowaniu w Śląskim Zakładzie dla Głuchoniemych powstają drużyny harcerskie, które prowadzą: Jan Handy, Konrad Mańka czy Henryk Gaczek. W 1938 r. głównym trzonem obozu letniego w Nowych Trokach na Wileńszczyźnie jest VII Drużyna Harcerska im. Witolda Regera złożona z harcerzy działających w lublinieckim Zakładzie dla Głuchoniemych, a druh Wojciechowski jest komendantem tego zgrupowania.

troki4
Obóz w  Nowych Trokach, ruiny zamku trockiego (1938r).
Komendant obozu - druh Stanisław Wojciechowski

Pod koniec 1938r. druh Stanisław Wojciechowski otrzymuje licencję nasłuchową - SPL 889, a zaś w marcu 1939r. najprawdopodobniej powołuje i kieruje Harcerskim Ośrodkiem Radiowym w Lublińcu - ze znakiem SP 919 H.

zhpwojciechradio2019

W 1939 r. został zmobilizowany i przydzielony do 11 Pułku Piechoty w Tarnowskich Górach. W kampanii wrześniowej służył w stopniu podporucznika i był dowódcą II plutonu 2 kompanii. 8 września 1939 wraz z Pułkiem brał udział w najkrwawszej bitwie Ponidzia - pod Ksanami, po której uznany został za poległego. W październiku internowanyobozie Calimanesti w Rumunii,

12oflag2
Obóz Calimanestii w Rumunii

następnie trafił do Oflagu VIE w Dorsten w Niemczech, 

12stala3
Stanisław Wojciechowski wśród więźniów Oflagu VIE w Dorsten

(siedzi pierwszy od lewej)

skąd został przeniesiony do Oflagu VI B Dössel - Warburg również na terenie Niemiec

kartka19456
Kartka wysłana przez Stanisława Wojciechowskiego z Oflagu w Dossel

Do Polski wrócił w 1946 r. i w tym samy roku podjął pracę w swojej macierzystej placówce, Państwowym Zakładzie Wychowawczym nr 1 dla Dzieci Głuchych w Lublińcu.

12wojciech2
Stanisław Wojciechowski

Najpierw, do 1955r. sprawuje funkcję kierownika Internatu. Następnie w latach 1951-1961 jest kierownikiem Szkoły Podstawowej w PZW nr 1 w Lublińcu, by od 1961r, aż do śmierci w 1968r. kierować całą placówką.

W latach 1945-1949 założył i prowadził harcerstwo na terenie Zakładu. Wraz ze swoimi wychowankami wziął udział w obozie w Międzyzdrojach (1948) i w Suchedniowie (1949). Gdy w 1956 r. harcerstwo odradza się, Stanisław Wojciechowski wspiera aktywnie powstający w Zakładzie - Szczep Harcerski "Szarych Szeregów". Dzięki niemu harcerze tegoż Szczepu przez kolejnych 12 lat biorą udział w 10 wyjazdowych obozach. W efekcie jego starań w styczniu 1961 r. patronem Państwowego Zakładu Wychowawczego Nr 1 dla Dzieci Głuchych w Lublińcu zostaje Konrad Mańka, przedwojenny wychowanek, harcerz, pracownik Śląskiego Zakładu dla Głuchoniemych - stracony w 14 lipca 1942 r. w Katowicach za działalność konspiracyjną.

2344Obraz 201 004
Stanisław Wojciechowski w stolarni

Śląskiego Zakładu dla Głuchych w Lublińcu z Konradem Mańką
(stoi pierwszy po prawej stronie)

Za swoją pracę zawodową i społeczną działalność zostaje odznaczony między innymi Złotym Krzyżem Zasługi i Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego.

 12wojciechnagr
Stanisław Wojciechowski podczas uroczystości odznaczenia

Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego

11 sierpnia 1968 roku umiera nagle podczas pełnienia obowiązków służbowych w Lublińcu.  W ostatniej drodze oprócz rodziny, pracowników i wychowanków towarzyszą mu harcerze. Pogrzeb Stanisława Wojciechowskiego, dyrektora wiodącej placówki oświatowo-wychowawczej, byłego komendanta Hufca ZHP i działacza harcerskiego zasłużonego dla społeczności lokalnej odbywa się na cmentarzu parafialnym w Lublińcu

12pogrzebwojc2016
Pogrzeb druha Stanisława Wojciechowskiego,
poczet sztandarowy Hufca ZHP Lubliniec

wojciech2016tgyhujik

Opracowane na podstawie:
Wspomnienia - Jan Wojciechowski
Harcerstwo na terenie miasta Lublińca w latach 1920-1949 - Janusz Bula (2000)
Zespół Ośrodków Specjalnych dla Niesłyszących i Słabosłyszących w Lublińcu - Kazimierz Ziółek, Henryk Machoń

Kroniki Szkoły Podstawowej nr 1 w Lublińcu
Mirosława Komolka - konsultacje

Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wybór tekstów źródłowych 1933-1939 - Instytut Śląski w Opolu 1983r.
Wiadomości urzędowe - grudzień 1938r, marzec 1939r.
Zdjęcia:
Zbiory prywatne - Jan i Stanisław Wojciechowscy
Zbiory prywatne - Alojzy i Marcin Gajek
Zbiory prywatne - Mariusz, Wojciech i Henryk Gaczek
Kroniki Szkoły Podstawowej nr 1 w Lublińcu
Mirosława Komolka, Państwowe Seminarium Nauczycielskie Męskie w Lesznie w latach 1920-1935, "Rocznik Leszczyński" 14, 2014,
Archiwum ZHP w Lublińcu