Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Różne

Bezimienny żołnierz

Tuż za Lublińcem, przy drodze na Kokotek, po prawej stronie, kilka metrów od szosy, znajduje się grób, z drewnianym krzyżem. Od wielu lat, grobem tym opiekują się mieszkańcy miasta, a także harcerze.

harcerzgronniezniea2017

Nieznany jest żołnierz, który został tu pochowany. Wiemy, że 1 września 1939r. w Kokotku znajdowała się wysunięta placówka Straży Granicznej i jeden pluton 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty. Rankiem, na skutek ataku niemieckich żołnierzy, Polacy zaczęli się wycofywać drogą prowadzącą do Krupskiego Młyna w kierunku na Lubliniec. Niestety od strony Tarnowskich Gór nadjechali hitlerowcy i ustawili na rozwidleniu dróg karabin maszynowy, z którego otworzyli ogień. Jeden żołnierz padł, reszta rozpierzchła się po lesie. 2 września - pan Łapiński (późniejszy pracownik mleczarni) wraz z dwoma kolegami, pochował owego zastrzelonego polskiego żołnierza przy szosie, przenosząc jego ciało o około 200m w stronę Lublińca.

harcerzgronniezniea20172

Najprawdopodobniej, nie poznamy już z imienia i nazwiska tego żołnierza. Ważne by pozostał w naszej pamięci, jako ten który oddał życie w obronie naszej Ojczyzny.

grob19391

Opracowane na podstawie:
Materiały - Marian Berbesz

Zdjęcia:
Archiwum Hufca Lubliniec

 

Pomnik na Placu Golasia

Po wytyczeniu i utwardzeniu dróg: 11 listopada i Sobieskiego, u ich zbiegu powstał niewielki plac. Przed wojną stał tutaj pomnik, zbudowany w 1923r., a poświęcony żołnierzom 74 PP, którzy zginęli w walkach w latach 1918-1920. Pomnik ten zburzono w 1939r.

pomnik74gpp2018yhtgtgt

Po II wojnie światowej, w tym miejscu, w roku 1963, postawiono pomnik poświęcony "Pamięci Poległych o Polskość Ziemi Śląskiej".  Pomnik sfinansowało ówczesne Prezydium Powiatowej Rady Narodowej oraz lublinieckie zakłady pracy. W latach 70-tych, pomnik był świadkiem harcerskich przyrzeczeń, apeli i alertów.


12alert2017rtpomnik2
12alert2017rtpomnik23


Niestety, w latach 80, 90 a także później, harcerze przy pomniku pojawiali się bardzo rzadko lub wcale. Na samym pomniku czas też odcisnął swoje piętno.

12pomnikpowst2017tyu
Pomnik, lata 80-te

Placowi, przy którym stał pomnik, nadano imię Pawła Golasia, komendanta powiatowego z okresu III Powstania Śląskiego w 1921r, aresztowanego i rozstrzelanego przez hitlerowców w 1940r. w Olsztynie pod Częstochową.

golas2019yhyhy
Paweł Golaś, siedzi drugi od lewej w mundurze Związku Powstańców Śląskich

1 września 1982r. przy zbiegu ulic Grunwaldzkiej z Placem Pawła Golasia, w 60-rocznicę przybycia 74 Pułku Piechoty do Lublińca, odsłonięto obelisk z tablicą informującą, że uchwałą Miejskiej Rady Narodowej, dla upamiętnienia bohaterskiej walki żołnierzy w kampanii wrześniowej, nadano ulicy wiodącej od Placu Golasia do parku nazwę 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty.

12tablicagolasia2017rty6
tablicagolasia2017rty62
Zdjęcia lata 80-te

W czerwcu 2017r. w 95 rocznicę wkroczenia wojska polskiego do Lublińca, harcerze Hufca ZHP Lubliniec, wraz z grupą rekonstrukcyjną ze Stowarzyszenia Historycznego Reduta Częstochowa przypominali o tym ważnym dla historii miasta wydarzeniu, wręczając na lublinieckim rynku mieszkańcom ulotki oraz specjalne okolicznościowe odznaki, przygotowane przez Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN w Katowicach im. Henryka Sławika. Zapalili także znicz pamięci, przy pomniku, poświęconym wszystkim tym, którzy walczyli o polski Śląsk,

ponikznicz2017rty672

oraz przy pomniku przypominającym o wkroczeniu do Lublińca Wojska Polskiego w 1922r..

ponikznicz2017rty67

W tym czasie narodził się też pomysł, by pomnik przy Placu Pawła Golasia, stał się miejscem pamięci nie tylko o tych co walczyli o polski Śląsk, ale także żołnierzy z 74GPP, oraz harcerzy Hufca Lubliniec, którzy zginęli w czasie II wojny światowej.

Pierwszy krok ku temu został wykonany. 7 grudnia 2017r. z inicjatywy Komisji Historycznej Hufca Lubliniec, oraz dzięki Urzędowi Miejskiemu w Lublińcu i katowickiemu oddziałowi IPN-u, na pomniku została przymocowana i osłonięta, tablica poświęcona żołnierzom 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty w 95-rocznicę ich wkroczenia do Lublińca.

tablicaposwiecenie2017ty

Tablicę poświęcił ks. ppłk Robert Krzysztofiak z Parafii Wojskowej bł. Piotra Jerzego Frassati.

tablicaposwiecenie2017ty23c

W uroczystości uczestniczyły władze miasta, pan Jan Kwaśniewicz z pionu Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, liczna reprezentacja harcerzy i harcerek naszego Hufca wraz z komendantką druhną Iwoną Legencką, przedstawieciele Jednostki Wojskowej, Straży Pożarnej oraz Policji, a także licznie zgromadzeni mieszkańcy Lublińca.

tablicaposwiecenie2017ty234

Uroczystość odłonięcia tablicy poprowadził druh Piotr Widera.

tablicaposwiecenie2017ty23caa

12 maja 2018r. podczas II edycji Harcerskiej Nocy Muzeów harcerze i harcerki naszego Hufca przemaszerowali pod tablicę upamiętniającej żołnierzy 74 GPP na Placu Golasia, gdzie odbył się apel pamięci. Harcerze złożyli wiązankę i zapalili znicz, tym samym oddając hołd poległym.

pomniknocmuzeow2018

Pan Adam Kurus odczytał apel wspomnieniowy, zaś Komendant Hufca ZHP Lubliniec – hm. Mariusz Maciów – przypomniał o trwającej akcji „Bohater” oraz o niezwykle ważnym wydarzeniu, które odbędzie się dokładnie w tym samym miejscu, 31 sierpnia br., a będzie nim będzie nadanie naszemu hufcowi imienia 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty.

pomniknocmuzeow20183

Wszystkich uczestników apelu pożegnała „Cisza” zagrana przez pana Tomasza Onyska oraz harcerska iskierka.

pomniknocmuzeow20182

24 czerwca 2018r. w rocznicę wkroczenia 74 pułku piechoty do Lublińca, pod tablicą na Placu Golasia, nasi instruktorzy wraz z panem Adamem Kurusem zapalili znicz pamięci. Pamiętamy!

rocznicawkroczeniapulku1

31 sierpnia 2018r. na pomniku na Placu Golasia została odsłonięta druga tablica. Tym razem poświęcona 15 harcerzom i harcerkom Hufca ZHP Lubliniec, którzy zginęli w latach 1939-1945. Wśród upamiętnionych znaleźli się: Jan Psiuk, Józef Kowol, Franciszek Motak, Jan Bernard Handy, Jerzy Żak, Konrad Mańka, Henryk Pawłowski, ks. Czesław Bartosz, Maria Krzyżowska, Stanisław Cwołek, Władysław Planetorz, Jerzy Pawliński, Krystyna Kubalska, Leopold Hałaczek, Emeryk Cieślar. Tablicę ufundowało katowicki oddział IPN na wniosek Komisji Historycznej Hufca ZHP Lubliniec im. druhny Krystyny Rożniewskiej, przy wsparciu magistratu miasta Lublińca. 

tablicaharcere2017yhyssss2

Odsłonięcie tablicy, było jednym z elementów obchodów przez Hufiec Lubliniec 95-rocznicy istnienia, oraz nadania Hufcowi imienia 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty.
tablicaharcere2017yhyssss234a
Tablicę odsłonili: burmistrz miasta Lublińca - pan Edward Maniura, przedstawiciel pionu upamiętnienia walk i męczeństwa IPN w Katowicach - pan Jan Kwaśniewicz, przewodniczący Komisji Historycznej Hufca Lubliniec - druh pwd Bartłomiej Zbączyniak.
tablicaharcere2017yhyssss2345
Tablicę poświęcił druh ksiądz Filip Pastejka - Kapelan Chorągwi Krakowskiej
tablicaharcere2017yhyssss23476
W uroczystości poza harcerzami, harcerkami, zuchami i instruktorami Hufca ZHP Lubliniec uczestniczyli m.in.: poseł Andrzej Gawron, burmistrz Lublińca Edward Maniura, burmistrz Olesna Sylwester Lewicki (wręczono mu laskę skautową), dh. hm. Anna Nowosad – naczelniczka ZHP i hm. Anna Peterko – komendantka Chorągwi Śląskiej ZHP, przedstawiciele IPN, lokalnych władz i stowarzyszeń.
tablicaharcere2017yhyssss2345aa
Wartę honorową przy pomniku pełnili - rekonstruktorzy z Stowarzyszenia Historycznego "Reduta Częstochowa".

tablicaharcere2017yhyssss234
Tak to wydarzenie relacjonowała TVP3
tablicaharcere2017yhyssss2345aa45
Odsłonięciu tablicy towarzyszyła wystawa prezentująca biogramy upamiętnionych harcerzy i harcerek, która odbyła się w Muzeum Edyty Stein w Lublińcu,
 
tablicaharcere2017yhyssss23476a
a także broszura wydana przy wsparciu Powiatu Lublinieckiego - "Losy harcerzy i harcerek Hufca ZHP Lubliniec w latach 1939-1945" opracowana przez druha Bartłomieja Zbączyniaka i druhnę Katarzynę Myrcik (korekta).
tablicaharcere2017yhyssss23476a23
W 2019r. najprawdopodobniej tuż przy pomniku pojawi się (trzymamy za to kciuki) polowy schron piechoty, który pierwotnie znajdował się na stacji kolejowej, a w 2022r. trzecia tablica - poświęcona 100-rocznicy powrotu Lublińca do Polski. Czas pokaże czy uda się te plany zrealizować.
 

Opracowane na podstawie:
"Spacerem przez Lubliniec" - Jan Fikus, senior
Archiwum Hufca Lubliniec
Ziemia Lubliniecka nr 1/2017, "Tablice pamiątkowe Ziemi Lublinieckiej" - Sebastian Ziółek

Zdjęcia:
Archiwum Hufca Lubliniec
Zdjęcia prywatne - Czesława Włuka
Archiwum prywatne - Adam Kurus
Ziemia Lubliniecka nr 1/2017, "Tablice pamiątkowe Ziemi Lublinieckiej" - Sebastian Ziółek
Zasoby Biblioteki Śląskiej w Katowicach

Pozdrowionka z obozu

Dzięki druhowi hm. Hubertowi Zorawikowi, byłemu komendantowi Hufca Ruda Śląska i byłemu sekretarzowi Rady Naczelnej ZHP, udało nam się pozyskać serię kartek wykonanych przez 66 Drużynę Harcerską "Szare Szeregi" z Tarnowskich Gór, wykonaną  podczas obozu. Niestety nie wiemy kiedy powstały i kto był ich twórcą:(

66kartaoboz1

66kartaoboz12

66kartaoboz123

66kartaoboz1234

66kartaoboz12345

"Leśne przygody"

Pierwszą grę planszową jaką udało nam się pozyskać do naszego Muzeum są "Leśne Przygody", kultowa gra wydawana w latach 60, 70 i 80.

graplanszowa2016rtgyh

Gra miała na celu naukę zachowań w lesie. Składa się z planszy i wspaniałego rozkładanego domku w jej centrum.

graplanszowa2016rtgyh2

Zasady gry są proste i przypominają popularną grę w "Chińczyka", czy "W człowieku nie irytuj się". Harcerską ciekawostką jest, jedna ze "stopek" -  rysunek harcerza, który biegnąc przewraca się przez wystający konar.

graplanszowa2016rtgyh27

A oto oryginalna instrukcja, która otrzymaliśmy od pani Magdy:)

lesneprzygpodyinstr2017